13.5.2016
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Dr. Ömer Fatih Sayan NTV’de 13.05.2016’da saat 12.30’da yayınlanan “NTV Para-Geri Sayım” programına konuk oldu. 4.5G, 5G, Siber Güvenlik ve İnternet Güveliği gibi konularda merak edilenleri anlattı. Sayan, özellikle gençlere bu konularda tavsiyelerde bulundu.
Cep telefonlarımızda ve bilgisayarlarımızda lisanslı programları kullanmamız gerektiğini vurgulayan BTK Başkanı Dr. Ömer Fatih Sayan: “Hem bilgisayarımızda hem cep telefonumuzda üçünden birisi güvenli yalnız o bir tanesinde bile ancak gerekli önlemleri aldığımız, güncellemeleri yaptığımız takdirde güvenli olabiliyor. Burada hem bilgisayarlarımızı hem cep telefonlarımızın güvenliği deyince siber güvenlik gündeme geliyor. Siber güvenlik dediğimizde bütüncül ele alınması gereken bir konu. Bütüncüllük dediğimiz zaman haberleşme alt yapısı sağlayıcılarının, hizmet sağlayıcılarının, donanım üreticilerinin, yazılım üreticilerinin hepsinin entegre bir şekilde bu güvenliği sağlıyor olması gerekmekte. En önemlisi lisanslı programları kullanmamamız lazım. İşletim sistemimizde, diğer programlarımızda lisanslı olmadığı zaman her türlü tehlikeye açık bilgisayarlar, cep telefonları haline gelmektedir. Cep telefonlarının güvenliğini sağlamak içinde güvenli applicationları ve güvenlik sertifikasına sahip applicationları indirmemiz lazım. İşletim sistemlerinin en son ve güncel sürümlerini kullanmamız ve indirmemiz lazım fakat mutlak güvenlik diye bir şey yok. Güvenlik için milyonlarca dolar harcanmakta ama her yerde belirli sızıntılar oluyor, sistemler çökertilebiliyor. Daha güvende olmak için söylediğim yollarla kendimizi korumamız lazım.” dedi.
Ülkemizin siber saldırı yapılama oranı en fazla olan 10 ülkeden birisi olduğunu ifade eden Dr. Ömer Fatih Sayan, konuyla ilgili şöyle detay verdi: “Saldırlar köleleşmiş yani başkaları tarafından ele geçirilmiş bilgisayarlar tarafından yapıyor. Başka ülkelerden bizim ülkemizde bulunan lisanssız, korumasız bilgisayarlar adeta ele geçiriliyor ve bunlar üzerinden başka yerlere saldırılar yapılıyor. Dünyadaki siber saldırılarla ilgili zarar doğrudan ve dolaylı 400 milyar dolar“.
İnternetteki, telefonlardaki her türlü yazışmaların, internet sitelerine girilen yerlerin hepsinin kayıt altında olduğunu ve bu bilgilerin nerdeyse ömür boyu hiçbir zaman kaybolmayacağını belirten Dr. Sayan konuyla ilgili gençlere şöyle tavsiyelerde bulundu: “Geçmişi silmeniz neredeyse mümkün değil. Sizde kayıtlı olmasa bile bu yolladığınız tarafta kayıtlı. Özellikle büyük şirketler büyük data kavramı sanayi 4 sıfır denilen kavramla ön plana çıkmakta bu büyük datayla sosyal medya platformları en fazla nelerden hoşlandığınız bilgisini bunu attığınız twetlerden paylaşımlardan yola çıkarak firmalara veriliyor. Sizin cep telefonunuzu kullanırken yaptığınız parmak hareketleri bile anlamlı veri olarak kaydedilebiliyor bu uygulamayı yapan kişiler tarafından. Bu yüzden gençler; interneti çok korumalı şekilde kullanmalılar. İnterneti bir nehir gibi düşünebiliriz. Nehirin suyundan faydalanabilirsiniz, pozitif etkilerinden yararlanabilirsiniz fakat; nehir farklı şekilde kullanıldığı zaman sel baskınlarına neden olabilir, etrafına zarar verebilir. Nehirdeki su gibi internette faydalı taraflarını kullanırsak fayda sağlarız ama zararlı tarafları içinde önlemini almamız gerekir. Bundan dolayı; kaynağını bilmedikleri yazılımları telefonlarına bilgisayarlarına yüklemesinler. E-Posta ve SMS'lerin nerden geldiğini bilmiyorlarsa zararlı yazılım bulaştırabileceği için e-postaları açmasınlar. Ücretsiz program kullanacağım diye telefonu kırma dediğimiz (jail break) işlemini kesinlikle yapmayın. Bu yolla telefonunuza başkalarının erişmesini sağlamış olursunuz.
4.5G’yi bu gün itibariyle 10 milyon kişinin kullandığını ve 18 milyon cep telefonunun 4.5G’ye uyumlu hale geldiğini anlatan Sayan: “5G’yi kullanan ilk ülkelerden birisi olacağımızın garantisini verebilirim. Esasında 5.G’nin standartları yeni oluşmakta. 5G’de kullanılacak standartlarda 2019’da net olarak belli olacak. Diğer tüm ülkeler uluslararası standartlarda 5G’yi 2020 yılı ve sonrasında kullanmaya başlayacak. Bizde yaptığımız ihale ile esasında 5G teknolojisi standartlaşır standartlaşmaz operatörlerimizin 5G’yi kullanmasına imkân sağladık” dedi.
Dr. Sayan İstenmeyen SMS’lerle ilgili de detaylı bilgi verdi. Sayan: “Bu kapsamlı bir konu. Esasında bu konun tümünün BTK ile ilgili olduğu düşünülse de. Üç tane büyük operatörümüz var bunlar BTK’nın lisaslaması ve yetkilendirmesi altında çalışıyor ama bu üç büyük operatörün dışından 270 adet operatör ve siz 270 adet farklı operatörden SMS alabiliyorsunuz. İzinsiz SMS ile iletişim sektörü haberleşme sektörüyle ilgili telefon internet vs. ile düzenleme yetkisi BTK’da. Genel tüm ticari olaylarla ilgili e-ticaret kanununda izinsiz SMS’lerle ilgili nasıl bir uygulama yapılacağı orda belirlenmiş. Ve belirleyici makam orda belirlenmiş. Ciddi bir düzenleme yapıldı.
Geçen ben bir operatör konuşmasında arkadaşlara saydırmaya çalıştım sayın bakalım kaç tane operatör biliyorsunuz. Bunların yarısına yakınının nerdeyse sıfır cirosu var. Bunlar yetki belgelerini almışlar yarın öbür gün bir iş yaparız lisansı bulunsun lisan almak zorlaşır vs. diye bunu bulundurmuşlar. Biz bununla ilgili bu 270 operatörün iş yapmayanlarının ve gerçekten iş yapan ve bu tür sorumluluklarını yerine getiren operatörlerin kalması ve diğer operatörlerin ise iş yapacakları zaman lisanslandırılması ile ilgili bir çalışma yaptık. Ticari SMS’lerle ilgili durum şu size bir zaten belirli bilinen firmalardan mernis numarasıyla olsun kimden geldiğini biliyorsunuz ve bunlardan eğer bu mesajı almak istemiyorsanız ücretsiz olarak şu numaraya yollayın diye SMS alıyorsanız bu SMS’in içeriğinde şu var. Ücretsiz olarak bakın burada iki şey var. Birisi Resmi olarak bunun gerçekten yazdığı uygulamaya göre Gümrük Ticaret Bakanlığımızın çıkardığı e-ticaret kanununda uygulamaya uyan ve zararsız diye nitelendirdiğimiz SMS’ler. Bunlara gerçekten ben bu SMS’i istemiyorum yazdığın zaman SMS gidiyor yüklenicisi de size SMS yollayan firma sizi listeden çıkarıyor. Esas bizim problemimiz size nerden yolladığını bilmediğimiz SMS’lerin üstünde sadece numara yazmaz.
Bizim BTK kodu diye isimlendirdiğimiz dört haneli bir kod gelecek bu sayede hangi operatörün size SMS yazdığını bileceksiniz. Bununla ilgili Gümrük Ticaret Bakanlığı o operatör vasıtasıyla gerekli cezai işlemleri uygulayacak. Burada problem cezai işlemin kime uygulanacağının bilinmemesi. Eğer operatörün biz mesajın içeriğine bakmasına izin verirsek sizin kişisel her türlü bilginize de operatör bakma yetkisine sahip olur. Bunun önüne geçmemiz lazım. Kimse sizin SMS’nize kimsenin SMS’ine bakmaz, bunu yollayan bile. Böylelikle SMS’in içeriğine bakmadan size izinli mi izinsiz mi SMS yollandığını bilmek mümkün değildir. Bunun için biz kimin yolladığını, saatini, tarihini ve hangi operatörden geldiği sizin önünüzde olacak. Siz bu numarayla başvurunuzu yapacaksınız ve bundan sonra çok daha azalacağını düşünüyorum. Tamamen bu işin olup olmayacağı noktasında aynı juke e-posta örneğinde olduğu gibi yıllardır bütün firmalar bütün dünya juke e-posta gelmemesi konusunda uğraşır sistemlerini yapmaya çalışır ama juke filtresi her zaman hepimizin de dolar. Bizde bununla ilgili düzenlemeyi yaptık. En iyi şekilde yarar getireceğini düşünüyoruz umuyoruz” dedi.